Sức khỏe răng miệng: Khi viêm nha chu gây ảnh hưởng đến cơ thể và tim mạch

Một tình trạng viêm nướu tưởng như rất bình thường? Hãy cẩn thận. Viêm nha chu hiện đang được xem là một vấn đề đáng quan tâm đối với sức khỏe cộng đồng. Đây là một bệnh viêm mãn tính ở nướu, gây tổn thương dần các mô nâng đỡ răng. Bệnh ảnh hưởng đến gần 1/2 số người trưởng thành trên 50 tuổi, trong đó khoảng 16% mắc viêm nha chu thể nặng.

Điều đáng lo ngại nhất là nó không gây đau. "Nhiều bệnh nhân hoàn toàn không biết mình mắc bệnh cho đến khi bệnh đã tiến triển khá nặng", bác sĩ Adrian Brun, bác sĩ phẫu thuật nha khoa tại Bệnh viện Henri-Mondor ở Créteil và giảng viên tại Đại học Paris-Cité cảnh báo. 
 

Viêm nha chu bắt đầu từ sự tích tụ vi khuẩn tại các khoảng giữa răng và nướu. Một lớp màng sinh học (biofilm) hình thành và cuối cùng kích hoạt phản ứng miễn dịch quá mức. Trong quá trình bảo vệ cơ thể, hệ miễn dịch lại vô tình gây tổn thương dần các mô nâng đỡ của răng, bao gồm nướu, dây chằng nha chu và xương ổ răng. Tình trạng này có thể dẫn đến mất răng và đồng thời tạo ra một “cửa ngõ” để vi khuẩn và các yếu tố gây viêm đi vào hệ tuần hoàn.

Trong khoảng một thập kỷ qua, ngày càng có nhiều nghiên cứu về vấn đề này. Các nghiên cứu cho thấy bệnh nha chu không chỉ giới hạn trong khoang miệng mà dường như còn liên quan đến nguy cơ tim mạch và các rối loạn chuyển hóa.

Trong năm 2025, nhiều nghiên cứu quốc tế tiếp tục củng cố mối liên hệ giữa các bệnh nha chu và sự gia tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, đái tháo đường và đột quỵ.
 

Mối liên hệ với bệnh tiểu đường đã được xác lập.

Hiện nay, hai cơ chế chính đang được các chuyên gia quan tâm. “Ở trong khoang miệng, viêm nha chu tương đương với một vết thương có diện tích gần bằng lòng bàn tay và từ đó kích hoạt hệ thống miễn dịch cũng như phản ứng viêm.” chuyên gia giải thích. Tình trạng viêm lan tỏa có thể làm suy yếu các mảng xơ vữa hình thành trên thành động mạch. Cơ chế thứ hai là vi khuẩn trong khoang miệng đi vào hệ tuần hoàn. Mặc dù không nhất thiết gây ra nhiễm trùng nghiêm trọng, những vi khuẩn này có thể bám vào các mảng xơ vữa và góp phần làm chúng bị phá vỡ. Đây là một trong những yếu tố có thể dẫn đến đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Mối liên hệ giữa viêm nha chu và bệnh tiểu đường hiện cũng đã được xác lập. Viêm nha chu có thể khiến việc kiểm soát đường huyết trở nên khó khăn hơn, trong khi bệnh tiểu đường lại làm tình trạng nha chu trở nên nghiêm trọng hơn.

Điều trị nướu thường giúp cải thiện khả năng kiểm soát bệnh tiểu đường, cho thấy sự tương tác chặt chẽ giữa hai bệnh lý này. “Đây cũng là lý do điều trị nha chu đã được đưa vào việc quản lý một số bệnh mạn tính, trong đó có bệnh tiểu đường.” TS. Adrian Brun nhấn mạnh.

Bước tiếp theo: chứng minh rằng điều trị nha chu có thể làm giảm nguy cơ tim mạch. Đây chính là mục tiêu của một nghiên cứu mới do TS. Adrian Brun và GS. Mikaël Mazighi, bác sĩ thần kinh tại Bệnh viện Lariboisière, thực hiện. Lần đầu tiên, những bệnh nhân từng bị đột quỵ sẽ được theo dõi sau khi điều trị nha chu. Các nhà nghiên cứu sẽ đánh giá tác động của việc điều trị đối với tình trạng viêm của các mảng xơ vữa cũng như nguy cơ tái phát đột quỵ. Và nếu trong tương lai, sức khỏe răng miệng trở thành một trong những trụ cột của công tác phòng ngừa bệnh tim mạch? Đằng sau sức khỏe của nướu không chỉ là việc bảo vệ răng, mà còn có thể là bảo vệ cả trái tim và não bộ.
 

3 lời khuyên giúp bảo vệ sức khỏe nướu

1. Không bao giờ bỏ qua tình trạng chảy máu nướu

Chảy máu khi đánh răng không phải là dấu hiệu nên bỏ qua. Tình trạng này thường phản ánh phản ứng viêm do sự tích tụ của vi khuẩn bên dưới đường viền nướu. Nhiều người ngừng chải răng tại những khu vực bị chảy máu vì lo ngại sẽ khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, điều ngược lại mới đúng: cần tiếp tục vệ sinh vùng này bằng cách chải răng nhẹ nhàng nhưng kỹ lưỡng. Trong hai hoặc ba ngày đầu, tình trạng chảy máu có thể tăng nhẹ. Sau đó, khi tình trạng viêm giảm xuống, hiện tượng chảy máu cũng sẽ dần cải thiện.

2.  Sử dụng bàn chải kẽ hằng ngày

Phần lớn các trường hợp viêm nha chu bắt đầu từ khu vực kẽ răng, nơi bàn chải thông thường khó tiếp cận. Chỉ sử dụng chỉ nha khoa đôi khi chưa đủ. Vì vậy, bàn chải kẽ đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ và phá vỡ màng sinh học vi khuẩn. Việc sử dụng bàn chải kẽ thường xuyên kết hợp với đánh răng là một phần thiết yếu trong việc duy trì sức khỏe nha chu. Nếu không vệ sinh các khu vực này, khoảng 40% bề mặt răng có thể không được làm sạch đầy đủ, tạo điều kiện thuận lợi cho tình trạng viêm phát triển. Tuy nhiên, không phải tất cả bàn chải kẽ đều giống nhau. Nên lựa chọn loại có nhiều sợi chải và sử dụng nhiều kích thước khác nhau tùy theo từng khoảng kẽ răng. Bàn chải kẽ cần tạo ma sát phù hợp mà không phải dùng lực quá mạnh, đồng thời cũng không được quá lỏng để đảm bảo hiệu quả làm sạch.

3. Quan tâm đến sức khỏe tổng thể

Hút thuốc, bệnh tiểu đường kiểm soát kém hoặc chế độ ăn uống không cân bằng đều có thể làm tăng đáng kể nguy cơ mắc viêm nha chu. Nướu bị viêm hoặc suy yếu đôi khi cũng phản ánh tình trạng sức khỏe tổng thể của cơ thể. Việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ, kết hợp với thăm khám nha khoa định kỳ, sẽ giúp duy trì sự cân bằng lâu dài của mô nướu cũng như sức khỏe tổng thể.
 

Nguồn: Le Figaro
Tác giả: Anne Prigent
Bài viết gốc: https://sante.lefigaro.fr/medecine/sante-dentaire-quand-la-parodontite-nuit-au-corps-et-au-coeur-20260718 

Bài viết được NIDP Biotech Dental Vietnam chuyển ngữ và biên tập từ phiên bản gốc tiếng Pháp.